Sommige werkwoorden werken beter

In een goede tekst staat wat er moet staan. In een uitzonderlijk goede tekst staat het er ook nog in de juiste woorden. Communicatie is wat je zegt én hoe je het zegt. Wil je zelf je teksten verbeteren? Hier heb je een trucje om je schrijfstijl te verbeteren: zoek alternatieven voor het werkwoord zijn. 

Zijn is niet veel

Zijn is als plakband: je kunt het vrijwel overal voor gebruiken, maar het is zelden de beste oplossing. De brede toepasbaarheid maakt het werkwoord een even veelgebruikte als saaie keuze. En dat geldt natuurlijk ook voor alle vervoegingen: ben, is, was, waren... 

Een voorbeeld

Wij zijn verantwoordelijk voor

Het onderwerp (wij) blijft passief. De verantwoordelijkheid is niet meer dan een gegeven – en dat is het. 

Wij nemen de verantwoordelijkheid voor

Een kleine aanpassing maakt de zin actief. De verantwoordelijkheid komt nu voort uit keuze. Het onderwerp treedt handelend op en toont zich daarmee gemotiveerd.

Eerst vrijuit schrijven

Het gebruik van zijn ligt vaak voor de hand. Maak je nergens druk over, typ eerst je tekst uit zonder op zijn te letten – anders onderbreek je steeds je gedachtengang. Wanneer alles op het scherm staat, kun je gaan jagen op zijn. 

En dan toch zijn kiezen? 

Wees bij het zoeken naar alternatieven niet al te rigoureus. Soms maakt een beter werkwoord je zin ontoegankelijk of hoogdraverig. Vergeet niet dat zijn ook weleens de beste keuze kan zijn. 

Wil je meer?

Wie de bovenstaande werkwijze structureel toepast, zal zijn werkwoordenschat uitbreiden en steeds minder vaak zijn gebruiken – ook in de eerste versie. Ben je toe aan een nieuwe uitdaging, doe dan hetzelfde voor worden, hebben, kunnen en doen. De Nederlandse taal is rijk aan werkwoorden, dus geniet er lekker van.